Property Rights : ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು ಏನು? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ
“ಕೊಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಮನೆಗೆ ಅಪರಿಚಿತಳು” ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನೇಕ ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು, ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನರು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಶಕಗಳ ಮದುವೆಯ ನಂತರವೂ ಮಗಳು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಬಹುದೇ? 2005 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
- 2005 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, 1956 ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವಿವಾಹಿತ ಹುಡುಗಿಯರು ಮಾತ್ರ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2005 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿತು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ “ಸಹಪಾಲುದಾರ” ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮಗನಂತೆಯೇ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ.
- ಸಮಯದ ಮಿತಿ ಇದೆಯೇ?
ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, “ನಾನು 20 ಅಥವಾ 30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಈಗ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೇ?”
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೇಳಬಹುದು. ಮಗಳ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2005 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಂದೆ ಸತ್ತರೂ ಸಹ, ಮಗಳು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಯಾವ ಆಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ?
ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳಿವೆ:
ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆಸ್ತಿ ( Patriarchal property ) : ಇದು ಅಜ್ಜ ಅಥವಾ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿ. ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅಂತಹ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಂದೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ದಾನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಯಂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ( Self-acquired property ) : ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮ ಅಥವಾ ಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ. ತಂದೆಗೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದಿರಬಹುದು. ತಂದೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ‘ವಿಲ್’ ಮೂಲಕ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರೆ, ಮಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೀವು ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ನಿಮಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿದೆ? ವಿವರಗಳು
ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಹೌದು (ಖಂಡಿತ) ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕಿದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ (subject to conditions) ತಂದೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಹುದು.
- ತಂದೆ ವಿಲ್ ಮಾಡದೆ ಸತ್ತರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ತಂದೆ ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ ಮಾಡದೆ ಸತ್ತರೆ, ಅವನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ವರ್ಗದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
ತಂದೆಯ ಹೆಂಡತಿ (ತಾಯಿ)
ಮಗ
ಮಗಳು
ತಂದೆಯ ತಾಯಿ (ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ)
ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೊಸೆಗೆ ತನ್ನ ಮಾವ ಅಥವಾ ಅತ್ತೆಯ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಆಸ್ತಿ ವಿತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಲಿಖಿತ ಪಾಲನ್ನು (ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ) ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಹುದು.
2005 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಿಂದೂಗಳು, ಜೈನರು, ಸಿಖ್ಖರು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ
ನಮ್ಮ ಸಲಹೆ: ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿ ‘ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿ’ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಳೆಯ ಆಸ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಹಾನಿ (RTC) ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQಗಳು)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಉತ್ತರ: ಹೌದು, ಖಂಡಿತ. ಆಸ್ತಿಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ತಂದೆ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಮಗಳು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ಹಣವನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನು ಪಾಲು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಲೇಖನವು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪರಿಣಿತ ವಕೀಲರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.